Hấp dẫn đấy nhưng nếu cứ chạy theo 3 kiểu hương vị dưới đây, UT tìm đến bạn là điều không sớm thì muộn.
1. Vị ngọt đậm từ đường tinh luyện
Nước ngọt, trà sữa, bánh ngọt… là những món quen thuộc, nhưng việc tiêu thụ quá nhiều đường lại tạo ra môi trường lý tưởng cho UT.Nghiên cứu của Đại học Harvard (2022) công bố trên Current Developments in Nutrition chỉ ra rằng, phụ nữ uống hơn 1 ly đồ uống có đường mỗi ngày có nguy cơ mắc UT gan cao hơn 78% so với những người hiếm khi uống. Lý do là khi tiêu thụ đường quá mức, cơ thể dễ rơi vào trạng thái kháng insulin, làm tăng stress oxy hóa, gây rối loạn nội tiết và suy giảm hệ miễn dịch. Tất cả những yếu tố này đều góp phần vào sự phát triển của tế bào UT.
2. Vị ngậy của nhiều dầu mỡ và chất béo
Thịt nướng, gà rán, khoai tây chiên, hoặc các thực phẩm chứa nhiều chất béo không lành mạnh luôn có sức hấp dẫn khó cưỡng. Một nghiên cứu của Đại học Tôn Dật Tiên (Trung Quốc) công bố trên Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) năm 2024 đã chỉ ra rằng, chế độ ăn nhiều chất béo có thể làm tăng nguy cơ UT vú và UT hắc tố.Ảnh minh họa
Chất béo làm thay đổi hệ vi sinh vật đường ruột, giải phóng leucine (một loại axit amin) có khả năng kích thích tế bào ức chế miễn dịch. Điều này làm suy yếu khả năng phòng vệ của cơ thể và thúc đẩy sự phát triển của khối u. WHO cũng nhiều lần cảnh báo về chất gây UT khi đồ ăn được chiên rán ở nhiệt độ cao như Acrylamide, Amin dị vòng (HCAs) và Hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs).
3. Vị mặn đậm từ việc ăn thừa muối
Thói quen ăn mặn, đặc biệt phổ biến ở người châu Á, là mối đe dọa trực tiếp cho hệ tiêu hóa, nhất là UT dạ dày.Hướng dẫn quản lý rủi ro UT dạ dày (2023) chỉ rõ: tiêu thụ quá nhiều muối làm tổn thương niêm mạc dạ dày và thúc đẩy đột biến gen. Một phân tích trên 26 nghiên cứu toàn cầu cho thấy, nhóm tiêu thụ nhiều muối có nguy cơ mắc UT dạ dày cao hơn 25%. WHO khuyến nghị lượng muối tiêu thụ mỗi ngày không nên vượt quá 5g để hạn chế rủi ro.Ăn uống thế nào để phòng ngừa UT?Để phòng ngừa UT hiệu quả, chế độ ăn uống nên tăng cường ngũ cốc nguyên hạt, rau củ, trái cây và chất béo không bão hòa (từ cá, dầu ô liu) để cung cấp chất xơ và chất chống oxy hóa. Cần ưu tiên protein chất lượng cao (thịt nạc, đậu nành) thay vì thịt chế biến sẵn; đồng thời, nên uống trà xanh, tuyệt đối hạn chế rượu và thay thế các món chiên, nướng bằng phương pháp hấp, luộc để tránh sản sinh hợp chất gây UT.
