Thắm ngồi co ro trên ghế mây cũ kỹ, tay ôm bụng đã lùm lùm. Đêm quê mát lạnh, tiếng côn trùng rả rích ngoài vườn như đang kể lại sai lầm của cô. Thành, gã công nhân xây dựng quê Phú Thọ, từng thề thốt sẽ cưới cô, giờ đã lặn mất tăm. Chỉ còn lại lời hứa hẹn đưa cô về ra mắt gia đình, giờ nghe như gió thoảng qua tai.Ba tháng trước, Thắm gặp Thành trong một tối đi xem hội làng. Anh ta cao lớn, tóc xoăn tít, giọng nói ngọt như mía lùi. Thành kể về quê anh ở Phú Thọ, nơi có những cánh đồng lúa bát ngát và ngôi nhà ngói đỏ của bố mẹ. “Anh sẽ đưa em về, mẹ anh hiền lắm, chỉ cần thấy em là ưng ngay,” Thành nói, mắt lấp lánh dưới ánh trăng. Thắm, cô gái 20 tuổi chưa từng yêu, ngã vào vòng tay anh như con thiêu thân lao vào lửa. Một đêm lỡ dại, Thắm mang bầu.Khi cô báo tin, Thành cười gượng, bảo: “Đừng lo, anh sẽ thu xếp.” Anh nói sẽ về Phú Thọ xin phép bố mẹ, rồi sẽ quay lại rước cô. Nhưng tuần này qua tuần khác, điện thoại Thành tắt máy, tin nhắn gửi đi như đá chìm đáy nước. Thắm khóc cạn nước mắt, bụng ngày càng to, không thể giấu mãi. Cô đành thú thật với mẹ.Mẹ Thắm, bà Hai, nghe xong chỉ thở dài. “Con ơi, mẹ cũng từng vì yêu mà khổ. Giờ con lại đi vào vết xe đổ.” Bà kể, ngày trước bà suýt bỏ nhà theo một gã trai làng bên, nhưng may mà ông ngoại kéo lại. “Đàn ông như gió, thoảng qua là mất. Giờ chỉ còn mình mẹ lo cho con thôi.” Bà ôm Thắm, nước mắt lăn dài.Thắm quyết định tìm Thành. Cô bắt xe đò lên Phú Thọ, dựa vào vài mẩu tin anh từng kể: làng Yên Lập, nhà có cây mít to trước cổng. Sau một ngày lặn lội, cô tìm được ngôi nhà ngói đỏ. Một bà cụ tóc bạc ra mở cổng, nhìn Thắm từ đầu đến chân, ánh mắt lạnh như dao. “Cô tìm ai?”Thắm run run: “Dạ, cháu tìm anh Thành… cháu là bạn anh ấy.” Bà cụ cau mày, gọi với vào trong: “Thành! Ra đây mà giải quyết!” Thắm mừng thầm, nghĩ Thành đang ở nhà. Nhưng khi Thành bước ra, cô chết lặng. Anh ta không nhìn cô, chỉ cúi đầu lí nhí: “Mẹ, con xin lỗi…”Bà cụ quay sang Thắm, giọng sắc lẹm: “Cô có bầu với nó, đúng không? Tôi biết hết rồi. Nhưng tôi nói cho cô hay, nhà này không chấp nhận một đứa con dâu như cô. Mẹ cô ngày xưa bỏ nhà theo trai, giờ cô cũng lẳng lơ chẳng kém. Đi đi, đừng làm phiền nhà tôi nữa!” Thắm sững sờ. Sao bà ta biết chuyện mẹ cô? Cô chưa kịp hỏi thì Thành đã bị mẹ kéo vào nhà, cánh cổng sắt đóng sầm lại.Trên chuyến xe đò về quê, Thắm ôm bụng, lòng đau như cắt. Cô không hiểu vì sao gia đình Thành lại biết chuyện mẹ cô, và tại sao họ khinh miệt cô đến vậy. Đêm đó, cô nằm mơ, thấy mình đứng giữa cánh đồng lúa ở Phú Thọ, Thành đứng xa xa, nhưng mỗi lần cô gọi, anh lại tan biến như sương.
Sáng hôm sau, mẹ Thắm thấy con gái thẫn thờ, bèn gặng hỏi. Thắm kể lại mọi chuyện, từ chuyến đi Phú Thọ đến lời sỉ vả của mẹ Thành. Bà Hai nghe xong, mặt tái nhợt, rồi bất ngờ bật khóc. “Thắm ơi, mẹ xin lỗi con… Chuyện này là lỗi của mẹ.”
Thắm ngơ ngác. Bà Hai run rẩy kể: “Ngày xưa, mẹ từng yêu một người ở Yên Lập, Phú Thọ. Là bố của Thành bây giờ. Mẹ suýt bỏ nhà theo ông ấy, nhưng rồi ông ấy bỏ mẹ, cưới người khác. Mẹ không ngờ con lại gặp con trai ông ta… Chắc mẹ Thành biết chuyện cũ, nên mới không chấp nhận con.”
